Tóm tắt: Bài viết đi sâu phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các vấn đề sau: Biên chế và chương trình của gánh hát sắc bùa Quảng Ngãi; sắc bùa Quảng Ngãi chứa đựng lịch sử văn hóa dân tộc (bao gồm: Sử thi Đẻ đất đẻ nước trong mối liên hệ với sắc bùa; sắc bùa phản ánh đạo Ông Bà; sắc bùa phản ánh việc thờ cúng Thổ thần; sắc bùa phản ánh các tín ngưỡng thờ cúng Nữ thần (bao gồm: Nữ Oa Nương Nương, Tây Vương Mẫu, Tây Lăng Tổ Nữ). Sắc bùa phản ánh Đạo giáo; sắc bùa phản ánh Nho giáo; sắc bùa phản ánh Phật giáo và sắc bùa phản ánh Tam giáo. Qua các nghi thức và bài bản của các gánh hát sắc bùa ở Quảng Ngãi đã minh chứng cho sự phối thờ và niềm tin vào đa thần giáo của người Việt trong dòng chảy văn hóa dân tộc. Bài viết góp phần làm sáng rõ các giá trị văn hóa tâm linh và nghệ thuật truyền thống dân tộc trong diễn trình lịch sử, thông qua các nghi thức và bài bản của các gánh hát sắc bùa ở Quảng Ngãi vào dịp Tết Nguyên Đán.

Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu việc vận dụng kỹ thuật Bel canto trong giảng dạy các trích đoạn opera của G. Puccini cho giọng nam cao, nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo thanh nhạc chuyên nghiệp. Trên cơ sở phân tích những đặc trưng kỹ thuật cốt lõi của Bel canto như kiểm soát hơi thở (appoggio), hát liền tiếng (legato), cộng hưởng âm thanh, phát âm tiếng Ý và xử lý sắc thái biểu cảm, tác giả làm rõ các yêu cầu kỹ thuật, nghệ thuật trong một số trích đoạn tiêu biểu dành cho giọng nam cao trong opera của G. Puccini. Bài viết sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu lý thuyết, phân tích tác phẩm, khảo sát thực tiễn giảng dạy thanh nhạc tại Việt Nam, kết hợp với quan sát sư phạm và kinh nghiệm giảng dạy của tác giả để đánh giá thực trạng vận dụng kỹ thuật Bel canto hiện nay. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng đúng và có hệ thống kỹ thuật Bel canto giúp người học làm chủ nốt cao, ổn định âm sắc và nâng cao khả năng biểu đạt nội dung trữ tình, kịch tính, đặc trưng trong âm nhạc của G. Puccini. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất các định hướng và giải pháp sư phạm nhằm vận dụng hiệu quả kỹ thuật Bel canto trong dạy học thanh nhạc, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giọng nam cao trong lĩnh vực opera.

Tóm tắt: Ca khúc nghệ thuật Việt Nam là một thể loại thanh nhạc bác học, hình thành và phát triển mạnh mẽ từ nửa sau TK XX đến nay, với đặc trưng là sự kết hợp giữa ngôn ngữ thơ ca và âm nhạc trong tính thống nhất của hình tượng nghệ thuật. Trên cơ sở tiếp cận lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc, cùng phương pháp phân tích - tổng hợp các đặc điểm ngôn ngữ âm nhạc và lời ca, bài viết làm rõ những đặc điểm cơ bản về âm nhạc và lời ca của ca khúc nghệ thuật Việt Nam, qua đó khẳng định giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ và sư phạm của thể loại này trong công tác đào tạo thanh nhạc ở các cơ sở giáo dục âm nhạc chuyên nghiệp. Đặc biệt, bài viết nhấn mạnh mối liên hệ giữa việc nhận diện đặc điểm của ca khúc nghệ thuật Việt Nam và quá trình dạy học hát cho sinh viên thanh nhạc giọng nữ cao - đối tượng có yêu cầu đặc thù về âm vực, kỹ thuật và biểu cảm. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc vận dụng ca khúc nghệ thuật Việt Nam trong đào tạo thanh nhạc hiện nay.

Trường ca “Đất nước hôm nay” của nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung, MV ca nhạc do NSND Quốc Hưng, ca sĩ Thu Hằng cùng Hợp xướng Học viện Âm nhạc quốc gia Hà Nội thể hiện; nhạc sĩ Dương Đức Thụy phối khí, được xây dựng như một chỉnh thể nghệ thuật theo tư duy trường ca, đại hợp xướng thế tục hiện đại.

Tóm tắt: Trong lĩnh vực giáo dục, công nghệ thông tin đóng vai trò là công cụ đắc lực để đổi mới căn bản và toàn diện theo yêu cầu của chương trình Giáo dục phổ thông mới (2018). Nó không chỉ hỗ trợ quản lý hiệu quả mà còn thay đổi trực tiếp phương pháp dạy và học, cụ thể là: cá nhân hóa việc học, mở rộng tài nguyên học tập (học liệu số đa dạng, giáo dục mở), tăng cường tương tác giữa giáo viên và học sinh. Công nghệ thông tin giữ vai trò không thể thiếu trong công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện dạy học âm nhạc trong kỷ nguyên số. Sự tích hợp này không chỉ giúp khắc phục các hạn chế truyền thống mà còn định hình lại mô hình sư phạm, chuyển giáo viên thành người hướng dẫn và học sinh thành chủ thể chủ động, sáng tạo. Công nghệ thông tin sẽ tiếp tục là xu hướng chủ đạo trong giáo dục âm nhạc tương lai, đảm bảo môn Âm nhạc đạt được mục tiêu kép: phát triển năng lực cảm thụ thẩm mỹ và trang bị kỹ năng công nghệ cần thiết cho học sinh trong thế giới số hóa.

Tóm tắt: Hát xoan là một loại hình dân ca lễ nghi phong tục với tín ngưỡng thờ các Vua Hùng là các thần linh phù hộ cho dân làng mỗi khi mùa xuân sang, đem đến những điều tốt lành, ấm no, hạnh phúc. Với phạm vi nghiên cứu là làng xoan An Thái (Vân Phú, Phú Thọ), bài viết nêu lên các đặc điểm về lời ca và âm nhạc của hát xoan là một loại hình dân ca đặc sắc đang đứng trước sự thay đổi mạnh mẽ của bối cảnh xã hội mới, con người mới… Hát xoan làng An Thái cũng có những biến đổi về lời ca, âm nhạc và một số thay đổi của chúng trong môi trường diễn xướng mới để bảo tồn và phát triển hát xoan trước cuộc sống hiện nay

Nghệ thuật ca trù, một loại hình diễn xướng bác học độc đáo của Việt Nam, đã trải qua nhiều biến thiên trong lịch sử, từ thời kỳ hưng thịnh trong không gian văn hóa cung đình và dân gian, đến giai đoạn mai một do chiến tranh và thay đổi môi trường xã hội, và hiện nay đang từng bước được phục hưng và dần phát triển như một thành tố quan trọng trong nền văn hóa nghệ thuật nước nhà. Sự thay đổi trong nhận thức và chính sách văn hóa sau thống nhất đất nước năm 1975 đã mở ra những điều kiện quan trọng cho quá trình bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị ca trù trong các không gian mới, từ đó thúc đẩy sự lan tỏa và sáng tạo văn hóa dựa trên nền tảng di sản.

Sự bùng nổ của công nghệ số đưa âm nhạc đến gần khán giả hơn bao giờ hết. Nhưng cũng chính tốc độ lan truyền mạnh mẽ ấy đang tạo ra những thách thức lớn với bản quyền - yếu tố sống còn để nuôi dưỡng sáng tạo, bảo vệ thành quả của nghệ sĩ và thúc đẩy công nghiệp âm nhạc nói riêng, công nghiệp văn hóa nói chung.

Tóm tắt: Khuynh hướng sử dụng hình thức hỗn hợp trong sáng tác âm nhạc là một tiến trình lịch sử gắn liền với nhu cầu đổi mới tư duy nghệ thuật qua từng thời kỳ. Trong nền âm nhạc thế giới, khuynh hướng này đánh dấu sự chuyển biến từ tính khuôn mẫu của thời kỳ Cổ điển sang sự tự do biểu đạt và khả năng kết hợp đa dạng giữa các hình thức, thể loại ở thời kỳ Lãng mạn và hiện đại. Khuynh hướng sáng tác này phản ánh nỗ lực vượt ra khỏi những giới hạn truyền thống trong việc khai thác chất liệu âm nhạc và phương pháp sáng tác, từ đó tạo nên những tác phẩm mới lạ, phong phú. Hòa nhập với xu hướng toàn cầu, các nhạc sĩ Việt Nam đã tiếp thu và vận dụng các khuynh hướng sáng tác hỗn hợp kết hợp với chất liệu dân tộc, khẳng định bản sắc sáng tạo và góp phần hiện đại hóa âm nhạc Việt Nam, hội nhập quốc tế.

Tóm tắt: Múa trong nghi lễ lên đồng (thuộc tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ) đóng vai trò then chốt trong cấu trúc nghi lễ và là một hiện tượng văn hóa, nghệ thuật có giá trị biểu đạt sâu sắc. Trên sân khấu múa chuyên nghiệp, múa đồng được các biên đạo kế thừa, chắt lọc ngôn ngữ động tác dân gian, kết hợp với âm nhạc (đương đại hoặc dân gian phối khí mới), cùng trang phục, đạo cụ và tổ chức sân khấu hiện đại. Các tác phẩm này vừa lưu giữ tinh thần văn hóa truyền thống vừa tạo nên hiệu ứng thẩm mỹ mới mẻ, đáp ứng công chúng đương đại. Bài viết phân tích ba tác phẩm tiêu biểu lấy cảm hứng trực tiếp từ tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ - Tứ phủ, ghi dấu ấn trong múa chuyên nghiệp Việt Nam: Hầu văn Xá thượng (NSND Chu Thúy Quỳnh), Hóa vàng (NSND Trần Ly Ly), Nam Phương Mẫu tế (Tấn Lộc). Đây là những sáng tạo nghệ thuật tái tạo tinh hoa truyền thống trong ngôn ngữ múa và bối cảnh sân khấu đương đại.