Trong chuỗi hoạt động đồng hành cùng Lễ hội Cồng chiêng Đông Nam Á năm 2025 có nhiều hoạt động hấp dẫn thu hút du khách trong và ngoài nước, một trong số đó là không gian “Cà phê toa tàu - Hành trình Di sản” - Tái hiện 1 toa tàu cổ 1932 thành “Heritage Coffee Experience” đưa khách tham quan một số điểm di sản trong khu vực Đà Lạt.

Trong đời sống hiện đại, khi giao thoa văn hóa diễn ra mạnh mẽ và thói quen thưởng thức nghệ thuật thay đổi nhanh, việc bảo tồn dân ca, dân vũ của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) không chỉ là câu chuyện gìn giữ một loại hình nghệ thuật, mà là nhiệm vụ cấp thiết để giữ hồn cốt văn hóa cộng đồng, giữ “mạch nguồn” nuôi dưỡng bản lĩnh, tinh thần và sự gắn kết của các tộc người.

Nếu cảnh đẹp đưa du khách đến với vùng cao, thì các món ăn lại là một trong những điều giữ họ ở lại lâu hơn và thôi thúc họ quay trở lại. Trong bối cảnh du lịch ngày càng ưu tiên cho trải nghiệm bản địa và sự khác biệt, ẩm thực vì thế trở thành một điểm nhấn quan trọng, góp phần định vị bản sắc cho mỗi điểm đến.

Dưới tác động mạnh mẽ của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và bùng nổ thông tin, đời sống văn hóa của các dân tộc thiểu số ở Việt Nam đang đứng trước không ít thách thức. Trong dòng chảy ấy, trang phục truyền thống - một biểu trưng quan trọng của bản sắc tộc người, ngày càng chịu sức ép lớn từ sự giao thoa, du nhập văn hóa ngoại lai. Không ít phong tục, tập quán, trong đó có tập quán ăn mặc gắn với đời sống thường nhật, đang dần phai nhạt, thậm chí đứng trước nguy cơ mai một. Chính vì vậy, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa nói chung, giá trị trang phục truyền thống của các dân tộc thiểu số nói riêng đã và đang trở thành vấn đề cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, các cơ quan chuyên môn và đặc biệt là chính cộng đồng, những “chủ thể văn hóa” của di sản.

Tóm tắt: Tín ngưỡng thờ An Dương Vương - vị vua sáng lập nước Âu Lạc là một hiện tượng văn hóa độc đáo, kết tinh ký ức lịch sử và tâm thức “uống nước nhớ nguồn” của người Việt. Trên cơ sở khảo sát thực địa kết hợp phân tích tư liệu, bài viết nhận diện hệ thống 17 di tích thờ An Dương Vương phân bố từ Cổ Loa (Hà Nội) đến Thanh Hóa và Nghệ An, vận dụng các khung lý thuyết về không gian thiêng, ký ức cộng đồng và sáng tạo truyền thống để luận giải quá trình thiêng hóa và địa phương hóa nhân vật lịch sử - huyền thoại này. Kết quả cho thấy, mạng lưới di tích không chỉ phản ánh sự tiếp biến giữa lịch sử và huyền thoại, mà còn là minh chứng cho năng lực sáng tạo văn hóa của cộng đồng địa phương.

Tóm tắt: Cánh đồng Mường Thanh là địa danh nổi tiếng của tỉnh Điện Biên gắn với những di sản văn hóa tiêu biểu. Bài viết trình bày một số kết quả đạt được trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa Cánh đồng Mường Thanh, tỉnh Điện Biên, một số tồn tại và nguyên nhân, từ đó mong muốn góp phần làm rõ cơ sở thực tiễn xây dựng định hướng, giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Cánh đồng Mường Thanh gắn với phát triển kinh tế, xã hội địa phương.

Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được thúc đẩy mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo 360º (VR360) trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đã và đang mở ra những hướng tiếp cận mới cho công tác quản lý, giáo dục và quảng bá di tích. Thành phố Hà Nội - nơi tập trung mật độ cao các di sản vật thể và phi vật thể đã trở thành địa phương tiên phong triển khai công nghệ này tại nhiều di tích quan trọng. Bài viết tập trung phân tích vai trò và hiệu quả của VR360 trong hoạt động phát huy giá trị di tích tại Hà Nội, thông qua nghiên cứu thực trạng ứng dụng công nghệ VR360 tại thành phố Hà Nội. Trên cơ sở đó, bài viết đưa ra các kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy di sản trong thời kỳ Cách mạng công nghiệp 4.0.

Tóm tắt: Mộc bản Phật giáo hiện còn được lưu giữ tại nhiều ngôi chùa ở nước ta. Đây là những di sản tư liệu đặc biệt, đồng thời là một bộ phận quan trọng của di sản văn hóa Phật giáo cần được bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị trong bối cảnh hiện nay. Trên cơ sở tiếp cận quan điểm về di sản tư liệu của UNESCO (Chương trình Ký ức thế giới) và Luật Di sản văn hóa Việt Nam, bài viết nhận diện mộc bản Phật giáo như một nguồn tư liệu lịch sử - tôn giáo có giá trị nổi bật về văn hóa, nghệ thuật và ngôn ngữ. Từ đó, đề xuất một số định hướng bảo tồn và phát huy giá trị mộc bản Phật giáo có sự kết hợp giữa phương pháp bảo tồn truyền thống với ứng dụng công nghệ hiện đại và chuyển đổi số, hướng tới mô hình bảo tồn bền vững, dựa vào cộng đồng Phật giáo và các chủ thể văn hóa tại địa phương.

Tóm tắt: Ngày nay, công nghiệp văn hóa chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế của mỗi quốc gia. Phát triển công nghiệp văn hóa trở thành một trong những trọng tâm trong chính sách phát triển văn hóa của Việt Nam nói chung, Thủ đô Hà Nội nói riêng. Bài viết tìm hiểu về hiện trạng khai thác nguồn lực di sản văn hóa của Thủ đô Hà Nội, từ đó đưa ra một số giải pháp trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa trong phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô trên cơ sở những định hướng chính sách của Đảng và Nhà nước.

Đắk Lắk - Tây Nguyên đang chuẩn bị kỷ niệm 20 năm Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO ghi danh Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại. Nhìn lại hai thập kỷ đó, ngành Văn hóa địa phương nhận thấy, vẫn còn rất nhiều thách thức đặt ra.