Tóm tắt: Người Chăm là cộng đồng cư dân từng kiến tạo một nền văn hóa biển phát triển, giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thương hàng hải khu vực Đông Nam Á thời cổ và trung đại. Tuy nhiên, từ giữa thế kỷ XIX, do những biến động lịch sử, truyền thống gắn bó với biển của người Chăm bị đứt gãy, trong khi các giá trị và ký ức về biển vẫn được lưu giữ trong ngôn ngữ, tín ngưỡng, nghi lễ, tri thức dân gian và đời sống văn hóa cộng đồng. Trên cơ sở tiếp cận lý thuyết ký ức tập thể, ký ức lịch sử và ký ức văn hóa, bài viết phân tích các biểu hiện của ký ức biển trong văn hóa Chăm, đồng thời xem đây là một dạng vốn văn hóa có giá trị đối với phát triển du lịch bền vững. Từ đó, bài viết đề xuất một số định hướng và giải pháp nhằm bảo tồn, phục hồi và phát huy ký ức về biển của người Chăm gắn với xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa, góp phần đa dạng hóa tài nguyên du lịch, nâng cao giá trị di sản và thúc đẩy phát triển bền vững ở các địa phương có cộng đồng người Chăm.

Tóm tắt: Khách du lịch inbound là một tiêu chí rất quan trọng trong Tài khoản Vệ tinh du lịch (Tourism Satellite Account - TSA) mà các tổ chức du lịch lớn trên thế giới như UNWTO (nay là UN Tourism), WTTC, PATA dựa vào để đánh giá sự phát triển du lịch của một quốc gia. Nó cũng là một chỉ số rất quan trọng đối với sự phát triển du lịch của một vùng du lịch hoặc một địa phương. Tỉnh Tây Ninh là một điểm đến nối hai quốc gia Việt Nam và Campuchia, đồng thời cũng là điểm dừng chân quan trọng giữa Thành phố Hồ Chí Minh (Việt Nam) và Thủ đô Phnom Penh (Campuchia). Nhóm tác giả quan tâm đến tiềm năng phát triển và thu hút khách du lịch inbound của tỉnh Tây Ninh trong thời gian qua và thảo luận về định hướng phát huy tài nguyên du lịch để thu hút khách du lịch inbound đến Tây Ninh nhiều hơn trong tương lai. Để thực hiện nghiên cứu, bài viết phân tích và tổng hợp tư liệu từ các nguồn khác nhau, đồng thời tiến hành phỏng vấn sâu 16 đối tượng có liên quan và lấy dữ liệu để phân tích, đánh giá và đưa ra kết quả.

Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa, quản trị thương hiệu điểm đến ngày càng gắn với yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Với hệ thống di sản phong phú, đây không chỉ là nguồn lực phát triển du lịch mà còn là nền tảng tạo dựng bản sắc và giá trị thương hiệu điểm đến của Hà Nội. Tuy nhiên, quá trình khai thác du lịch vẫn còn hạn chế như thiếu gắn kết giữa bảo tồn và phát triển, diễn giải di sản chưa tạo chiều sâu trải nghiệm, quản trị thương hiệu còn phân tán và chưa phát huy hiệu quả vai trò của cộng đồng, công nghệ số. Bài viết phân tích mối quan hệ giữa bảo tồn di sản và xây dựng thương hiệu điểm đến, đánh giá thực trạng quản trị thương hiệu điểm đến du lịch văn hóa, lịch sử tại Hà Nội; đề xuất giải pháp phát huy giá trị di sản, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển du lịch bền vững.

Tóm tắt: Phát triển du lịch mạo hiểm dựa vào cộng đồng tại các khu bảo tồn thiên nhiên là một chiến lược phổ biến nhằm đạt mục tiêu kép: phát triển sinh kế và bảo tồn di sản. Tuy nhiên, sự tăng trưởng quá nhanh của phân khúc này thường tạo ra những xung đột sâu sắc đối với không gian sinh tồn và bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc Cơ Ho. Bài viết sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp phân tích dữ liệu thứ cấp từ các đề tài nghiên cứu thể chế giai đoạn 2024-2025 với phương pháp điền dã dân tộc học và phỏng vấn sâu đại diện tại các Bon đệm (Đa Blah, Đa Ra Hoa, Đa Tro) thuộc Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù mô hình liên kết ba bên đã tạo ra những cải thiện sinh kế ban đầu cho cộng đồng Cơ Ho (nhóm Chil, Lạch), mối quan hệ này đang vấp phải bốn rào cản nội tại nghiêm trọng: sự phân công lao động ở phân khúc giá trị thấp; thiếu hụt năng lực và tính chuyên nghiệp trong vận hành; tình trạng thương mại hóa,“sân khấu hóa”cưỡng ép làm đứt gãy không gian văn hóa tâm linh; và sự bất đối xứng trong phân chia lợi ích kinh tế. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các kiến nghị mang tính thể chế nhằm tái cấu trúc chuỗi giá trị và trao quyền tự chủ văn hóa cho cộng đồng.

Tóm tắt: Nghiên cứu phân tích trải nghiệm Templestay như một hình thức du lịch dựa vào di sản văn hóa Phật giáo tại một số quốc gia Đông Bắc Á, nhằm gợi mở định hướng phát triển cho Việt Nam. Kết quả cho thấy hoạt động Templestay tại Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc không tồn tại mô hình đồng nhất mà được hiện thực hóa khác nhau theo bối cảnh văn hóa - xã hội ở mỗi quốc gia. Hàn Quốc phát triển theo hướng có cấu trúc hệ thống, Nhật Bản nhấn mạnh trải nghiệm nội quán, trong khi Trung Quốc linh hoạt kết hợp với các hình thức chữa lành. Từ đó, nghiên cứu nhấn mạnh rằng việc phát triển Templestay tại Việt Nam cần dựa trên thiết kế trải nghiệm cấu trúc, thay vì sao chép mô hình. Đồng thời, nghiên cứu góp phần làm rõ cách thức Templestay được hình thành và vận hành trong bối cảnh hiện nay.

​

Tóm tắt: Nghiên cứu này phân tích việc tiếp cận văn hóa Halal trong chiến lược đa dạng hóa thị trường khách du lịch tại Phú Quốc, qua đó làm rõ vai trò của sự thích ứng văn hóa điểm đến trong thu hút khách Hồi giáo. Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố gắn với văn hóa Halal, gồm nhân sự am hiểu văn hóa Hồi giáo, cơ sở lưu trú, ẩm thực Halal và thông tin cho du khách, có ảnh hưởng tích cực đến sự hài lòng, ý định quay lại và xu hướng giới thiệu điểm đến. Phú Quốc được đánh giá là điểm đến thân thiện Halal, tuy nhiên vẫn còn hạn chế về cơ sở cầu nguyện, thông tin và tính đồng bộ dịch vụ. Nghiên cứu đóng góp học thuật thông qua việc làm rõ mối liên hệ giữa tiếp cận văn hóa Halal, trải nghiệm du khách và đa dạng hóa thị trường quốc tế, đồng thời đề xuất hàm ý chính sách và quản trị nhằm phát triển điểm đến theo hướng bao trùm, nhạy cảm văn hóa và bền vững.

Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình chuyển hóa di sản văn hóa của cộng đồng Kinh, Hoa và Khmer tại khu vực Sóc Trăng (cũ), thành phố Cần Thơ dưới góc nhìn di sản sống và đồng kiến tạo giá trị (Poulios, 2014). Dựa trên phương pháp nghiên cứu tình huống với 24 cuộc phỏng vấn sâu, kết quả cho thấy nguồn lực di sản của địa phương khá phong phú nhưng giá trị kinh tế và trải nghiệm du lịch được tạo ra chưa tương xứng. Ba hạn chế chính được xác định gồm: nội dung diễn giải di sản còn thiếu chiều sâu, liên kết giữa các điểm đến còn rời rạc và cộng đồng chưa được trao vai trò phù hợp. Từ đó, nghiên cứu đề xuất xác định cộng đồng là chủ thể trực tiếp tham gia bảo tồn, diễn giải và tạo ra giá trị từ di sản; đồng thời phát triển các hoạt động giúp du khách quan sát, tương tác và thực hành tại điểm đến. Hướng tiếp cận này góp phần chuyển các giá trị di sản thành trải nghiệm có thể cảm nhận, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của du lịch văn hóa khu vực Sóc Trăng trong không gian du lịch thành phố Cần Thơ mở rộng theo Nghị quyết số 202/2025/QH15.

Tóm tắt: Sự ủng hộ của cư dân địa phương được xem là điều kiện quan trọng đối với phát triển du lịch cộng đồng. Lý thuyết trao đổi xã hội (SET) là nền tảng lý thuyết phổ biến để giải thích thái độ của cư dân dựa trên đánh giá lợi ích và chi phí cảm nhận từ phát triển du lịch. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chủ yếu nhấn mạnh tính duy lý cá nhân và chưa phản ánh đầy đủ vai trò của bối cảnh xã hội và thể chế trong quá trình hình thành sự ủng hộ của cộng đồng địa phương. Trên cơ sở tổng quan lý thuyết, bài viết phân tích những hạn chế của SET, đồng thời đề xuất một khung nghiên cứu tích hợp giữa SET, các tiếp cận về tính hợp lý tập thể và lý thuyết các bên liên quan. Nghiên cứu đề xuất vai trò của mức độ trao quyền cộng đồng như một điều kiện thể chế phản ánh khả năng cư dân tham gia và ảnh hưởng trong quá trình ra quyết định phát triển du lịch. Theo đó, sự ủng hộ của cư dân được xem là kết quả của tương tác giữa đánh giá cá nhân, quan hệ xã hội và điều kiện thể chế. Nghiên cứu góp phần mở rộng SET theo hướng xã hội - thể chế và gợi mở định hướng cho các nghiên cứu thực nghiệm về phát triển du lịch cộng đồng.

Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình tái cấu trúc nghề gốm truyền thống tại làng Bàu Trúc trong bối cảnh phát triển du lịch. Dựa trên khảo sát thực địa, kết hợp quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và tư liệu thứ cấp, cùng với tiếp cận lý thuyết về tái cấu trúc văn hóa, nghiên cứu cho thấy dưới tác động của thị trường du lịch, thực hành nghề gốm đang có những chuyển biến đáng kể. Quá trình này thể hiện ở ba phương diện chính: gia tăng quy mô và mức độ tham gia của các hộ dân; mở rộng tổ chức sản xuất theo hướng đa dạng và hình thành các liên kết chuỗi giá trị; cùng với sự tái định vị danh mục sản phẩm từ gốm gia dụng sang gốm mỹ nghệ. Bên cạnh đó, những điều chỉnh về kỹ thuật sản xuất, phân công lao động, phương thức tiêu thụ và cách thức trình hiện nghề gốm như một sản phẩm du lịch cho thấy năng lực thích ứng linh hoạt của cộng đồng, trong khi các yếu tố cốt lõi như kỹ thuật thủ công, tri thức bản địa và ý nghĩa văn hóa vẫn được duy trì. Từ đó, bài viết góp phần làm rõ cơ chế vận hành của quá trình tái cấu trúc các thực hành sản xuất, đồng thời gợi mở cách tiếp cận phân tích thực hành nghề từ góc nhìn chủ thể tự quyết trong bối cảnh du lịch.