Nhân dịp kỷ niệm 955 năm thành lập Văn Miếu (1070–2025) và 950 năm Quốc Tử Giám (1076–2026), chào đón năm mới 2026, tối ngày 30-12-2025, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Triển lãm nghệ thuật “Đạo học ngàn năm”, nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và những giá trị bền vững của nền giáo dục Việt Nam.

Tóm tắt: Chuông đồng Phật giáo thời Nguyễn - một di sản văn hóa quan trọng tại Việt Nam với giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ độc đáo, phản ánh triết lý cũng như tinh thần Phật giáo của triều đại nhà Nguyễn (1802-1945). Chuông đồng thời kỳ này không chỉ là công cụ nghi lễ mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh, thể hiện sự hòa quyện giữa nghệ thuật tạo hình và triết lý Phật giáo. Khám phá bối cảnh lịch sử, văn hóa triều Nguyễn giúp làm sáng tỏ vai trò của chuông đồng trong tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. Việc phân tích các thành tố di sản với hệ thống chạm khắc trên bề mặt chuông như rồng, phượng, hoa sen… góp phần giải mã những ý nghĩa triết học và giá trị thẩm mỹ của Phật giáo mà chuông đồng truyền tải, nhấn mạnh tính độc đáo của chuông đồng như một biểu tượng tôn giáo và mỹ thuật phong kiến. Ngoài ra, đề xuất các phương pháp bảo tồn trong bối cảnh hiện đại nhằm lan tỏa giá trị văn hóa và tinh thần của di sản này đến các thế hệ tương lai.

Tóm tắt: Nghiên cứu về màu sắc và hình khối cho thấy thiết kế đồ họa là sự giao thoa giữa nghệ thuật và khoa học hành vi. Màu sắc chạm vào trái tim, hình khối chạm vào lý trí, khi ứng dụng đúng, chúng không chỉ tạo ra vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn có sức mạnh điều hướng hành vi, bảo vệ an toàn và nâng cao chất lượng cuộc sống con người… Bài viết tập trung phân tích sâu và lý giải nhằm đưa ra những dẫn chứng khoa học về những tác động của các yếu tố màu sắc và hình khối trong thiết kế đồ họa ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng hiện nay.

Người Pháp khởi đầu việc xâm chiếm vùng Nam Kỳ của Việt Nam kể từ năm 1859. Song song với việc dần đặt ra bộ máy hành chính quản trị cho vùng nhượng địa là việc hình thành và xây dựng cơ sở hạ tầng cho các hoạt động kinh tế xã hội, văn hóa. Kiến trúc và quy hoạch kiểu Pháp đã tạo ra những bộ mặt đô thị mới, nhưng truyền thống Á Đông vốn dĩ vẫn luôn bền bỉ. Minh họa cho sự gắn kết giữa kiểu tthức Á Đông và Tây phương trong trang trí mỹ thuật vùng Đông Nam Bộ đầu TK XX bằng việc phân tích mô hình kiến trúc một ngôi nhà mộ tuy nhỏ nhưng liên hệ tới nhân cách lớn: học giả Trương Vĩnh Ký (1837-1898), chúng tôi hy vọng sẽ góp phần nhận định về giá trị lịch sử - văn hóa nghệ thuật của công trình này cũng như qua đó nêu vài giả thuyết xác tín hơn khi đánh giá về hành trạng của danh nhân.

Tóm tắt: Bài viết đề xuất ứng dụng Pixel Art như cầu nối giữa giá trị thủ công và môi trường số, nhằm bảo tồn và lan tỏa di sản thêu thổ cẩm của người Dao Đỏ tại Lũng Slàng. Pixel Art với cấu trúc điểm và ô lưới tương đồng với logic tổ hợp và phân vị của hoa văn thêu, vừa giúp duy trì tinh thần bản gốc, vừa tối ưu hóa dung lượng tệp, khả năng mở rộng và tính linh hoạt khi tích hợp trên các nền tảng số như trang web, mạng xã hội và sản phẩm lưu niệm. Trong bối cảnh chuyển đổi số, đây là phương thức biểu đạt đặc trưng, có khả năng thích ứng cao với hệ sinh thái truyền thông hiện đại. Giải pháp đồng thời khuyến khích đồng kiến tạo thông qua cá nhân hóa hoa văn, góp phần mở rộng trải nghiệm và nâng cao giá trị nhận diện thương hiệu điểm đến Lũng Slàng.

Tóm tắt: Cuối TK XIX đến đầu TK XX, nghệ thuật trang trí tại các nhà thờ Công giáo Hà Nội thể hiện rõ nét sự hội nhập văn hóa giữa phương Tây và Việt Nam trong thời Pháp thuộc. Các phong cách kiến trúc Tây phương như Gothic, Roman được du nhập, nhưng không giữ nguyên bản mà được bản địa hóa bởi các nghệ nhân Việt, khéo léo kết hợp những kỹ thuật truyền thống như chạm khắc gỗ, sơn son thếp vàng, cùng các họa tiết dân gian vào trong thiết kế. Sự dung hòa độc đáo này đã tạo nên những không gian thánh đường vừa phục vụ đúng mục đích tôn giáo, vừa phản ánh sự sáng tạo và bản sắc văn hóa địa phương. Nghiên cứu về quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa này không chỉ giúp hiểu sâu hơn về bản sắc nghệ thuật của nhà thờ Công giáo Hà Nội, mà còn góp phần định hướng công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trong thời đại ngày nay.

Tóm tắt: Nghiên cứu này phân tích nghệ thuật thiết kế tem, nhãn và bao bì thực phẩm - thức uống ở Sài Gòn từ cuối TK 19 đến năm 1975, thể hiện qua các thương hiệu nổi tiếng. Tác giả tập trung vào sự chuyển biến của phong cách thiết kế qua ba giai đoạn (cuối TK 19 - trước 1945, 1945-1954, 1954-1975) dưới ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử, xã hội, các trào lưu nghệ thuật và sự giao thoa văn hóa Đông - Tây. Đây là một dấu ấn lịch sử, làm nền tảng cho ngành thiết kế bao bì hiện đại.

Tóm tắt: Tư duy giáo dục mở và tiếp cận liên ngành đã góp phần hình thành phong cách sáng tạo độc lập, thúc đẩy sự giao thoa giữa mỹ thuật truyền thống và hiện đại qua các giai đoạn lịch sử: thuộc địa, chiến tranh và hội nhập. Tư tưởng khai phóng không chỉ khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc mà còn mở rộng khả năng tiếp thu tinh hoa nghệ thuật thế giới. Đồng thời, khẳng định mối quan hệ giữa nghệ thuật, giáo dục và các ngành công nghiệp văn hóa - sáng tạo, từ đó, đề xuất định hướng phát triển bền vững cho nghệ thuật tạo hình Việt Nam trong thời kỳ hội nhập. Bài viết phân tích vai trò của tư tưởng khai phóng trong quá trình phát triển nghệ thuật tạo hình Việt Nam từ năm 1925, khởi đầu từ sự ra đời của Trường Mỹ thuật Đông Dương.

Tóm tắt: Chùa Bà Thiên Hậu - ngôi chùa cổ có niên đại lâu đời tại TP.HCM, được xây dựng từ TK XVIII. Ngôi chùa là đại diện tiêu biểu của kiến trúc chùa Hoa tại Nam Bộ, nổi bật với nghệ thuật trang trí giàu bản sắc. Hệ thống họa tiết và nghệ thuật bố cục truyền thống ở chùa thể hiện rõ quan niệm tín ngưỡng và mong ước của cộng đồng người Hoa về phúc lộc, thịnh vượng. Đồng thời, sự xuất hiện của các họa tiết cây trái, thiên nhiên vùng Nam Bộ cho thấy yếu tố giao thoa văn hóa đã góp phần khẳng định giá trị của ngôi chùa trong di sản nghệ thuật Việt Nam. Bài viết khẳng định một phong cách nghệ thuật trang trí chùa Bà Thiên Hậu rất riêng, ở đó không chỉ thể hiện những tác phẩm điêu khắc, hội họa đơn thuần mà là một quần thể nghệ thuật sống động, thể hiện sự giao thoa văn hóa, sự tỉ mỉ trong từng chi tiết có ý nghĩa sâu sắc trong tín ngưỡng văn hóa bản địa góp phần khẳng định giá trị bền vững của ngôi chùa trong lòng TP.HCM.

Tóm tắt: Trong tổ chức sự kiện, công tác thiết kế không gian hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong suốt quá trình dàn dựng. Điều này đòi hỏi đội ngũ thực hiện phải có chuyên môn nghiệp vụ về nghệ thuật tạo hình, am hiểu sâu rộng về công nghệ, nắm bắt nhu cầu, thị hiếu của công chúng/ khán giả. Mỹ thuật sân khấu không chỉ góp phần tạo nên giá trị thẩm mỹ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp và cảm xúc đến khán giả. Trong những năm gần đây, công tác tổ chức sự kiện ngày càng chú trọng đến vai trò của họa sĩ thiết kế, hình thức trang trí cũng như đổi mới trong cách thể hiện, nhờ sự bùng nổ của công nghệ và sự phát triển của văn hóa giải trí. Tuy vậy, việc dàn dựng sân khấu và trang hoàng không gian vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Do vậy, quá trình định hướng tính chuyên nghiệp cần nhấn mạnh đến việc ứng dụng các nguyên lý tạo hình của sân khấu nhà hát, nhằm mở rộng ảnh hưởng của mỹ thuật sân khấu đến mọi khía cạnh của việc thiết kế không gian sự kiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.