Đổi mới quản lý thiết chế nghệ thuật truyền thống trong cơ chế tự chủ: Trường hợp Nhà hát Chèo Hà Nội

Tóm tắt: Chèo là loại hình sân khấu truyền thống gắn liền với văn minh lúa nước Bắc Bộ, đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần cộng đồng. Là đơn vị then chốt, Nhà hát Chèo Hà Nội hiện đang đối mặt với những thách thức từ kinh tế thị trường và sự cạnh tranh của giải trí số. Chính sách xã hội hóa và cơ chế tự chủ tạo ra áp lực cấu trúc mới, đòi hỏi Nhà hát vừa thực thi yêu cầu bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tối ưu hiệu quả vận hành - tài chính trong môi trường cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, Nhà hát buộc phải thay đổi tư duy quản lý: chuyển từ “bảo tồn thuần túy” sang “quản trị phát triển”. Mục tiêu cốt lõi là vừa bảo tồn tinh hoa nghệ thuật, vừa tối ưu hóa vận hành và tài chính để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Dự án Chèo “Kéo”: Bảo tồn và lan tỏa giá trị nghệ thuật truyền thống trong kỷ nguyên số

Dự án Chèo “Kéo”, một sáng kiến được khởi xướng bởi nhóm sinh viên Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại thuộc Học viện Ngoại giao, đã thể hiện sự nỗ lực của thế hệ trẻ trong việc “kéo” gần khoảng cách giữa nghệ thuật sân khấu truyền thống và thế hệ trẻ hiện nay. Thông qua chuỗi sự kiện từ năm 2025 đến điểm nhấn là "Đêm hội làng Chèo" vào ngày 11-1-2026, tại Rạp Đại Nam, Hà Nội, Dự án đã cho thấy khi giá trị truyền thống được “kể” bằng hơi thở của thời đại, nó hoàn toàn có thể tìm thấy chỗ đứng vững chắc trong lòng khán giả trẻ.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật của soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu

Tóm tắt: Bài viết tập trung nhận diện những đặc điểm và thủ pháp xây dựng nhân vật trong kịch bản của NSND Viễn Châu - một tác giả trung tâm của sân khấu cải lương Nam Bộ. Dựa trên khung lý thuyết về nhân vật kịch, bài viết phân tích hệ thống vai, biểu tượng nghệ thuật, cấu trúc lời ca - đối thoại và cơ chế xung đột trong 3 kịch bản tiêu biểu: Tình mẫu tử, Chuyện tình Hàn Mặc Tử và Một ngày làm vua. Qua đó, tác giả làm rõ sự chuyển dịch từ “điển hình đạo đức” sang “điển hình tâm lý”, sự hòa quyện giữa tính kịch và nhạc tính vọng cổ, cùng vai trò của biểu tượng (chiếc cầu, chiếc long bào, bản thảo úa vàng) trong việc chưng cất chiều sâu nhân văn, đưa nhân vật “sống” trên sân khấu.

Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam phục dựng vở chèo cổ “Trương Viên”

Thực hiện chỉ đạo của Bộ VHTTDL, Cục Nghệ thuật biểu diễn, tối ngày 30-12-2025, tại Rạp Kim Mã, Nhà hát Sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam đã tổ chức báo cáo tổng duyệt vở chèo cổ "Trương Viên". Đây là nỗ lực trọng tâm của Đoàn Nghệ thuật Chèo trong việc phục dựng và bảo tồn vốn cổ dân tộc. Thông qua những vai diễn mẫu mực, vở diễn không chỉ mang tới giá trị thưởng thức mà còn là môi trường rèn luyện thực tiễn, giúp thế hệ nghệ sĩ trẻ nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp, đảm bảo mạch ngầm di sản luôn được tiếp nối.

Ra mắt bộ sách "Người hùng không cầm súng" của tác giả, đạo diễn Tất Thọ

Vào ngày 27-12-2025, tại Cung Văn hóa lao động Việt - Nhật (Quảng Ninh), tác giả, đạo diễn Tất Thọ đã công bố bộ sách "Người hùng không cầm súng" gồm 4 tập với hơn 1.300 trang do Nhà xuất bản Văn học ấn hành năm 2025.

Diễn viên Trần Thị Ngát: Tài năng trẻ của sân khấu Chèo truyền thống

Năm 2025 là một dấu mốc đáng nhớ trong hành trình nghệ thuật của diễn viên trẻ Trần Thị Ngát khi cô giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Chèo toàn quốc với vai công chúa Quỳnh Trân trong vở Chuyện công chúa triều Trần. Thành quả ấy không chỉ là phần thưởng dành cho nghệ sĩ tài năng, mà còn là minh chứng cho sự dấn thân bền bỉ cống hiến của một diễn viên trẻ đã lựa chọn gắn bó trọn vẹn với sân khấu Chèo truyền thống.

"Cảm xúc Long Thành": Đánh thức ký ức ngàn năm văn hiến trên sân khấu múa rối

Trong không khí hân hoan chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nhà hát Múa rối Việt Nam ra mắt chương trình nghệ thuật đặc biệt mang tên "Cảm xúc Long Thành" (kịch bản: NSND Trịnh Thúy Mùi, đạo diễn: NSND Nguyễn Tiến Dũng) vào ngày 26, 27, 28-12-2025. Vượt xa khuôn khổ một buổi biểu diễn thông thường, đây là một hành trình đa giác quan, nơi những tầng trầm tích lịch sử của Thăng Long - Hà Nội được đánh thức bằng ngôn ngữ của nghệ thuật múa rối.

Đôi điều suy ngẫm về tài năng trẻ trong nghệ thuật Tuồng

Nghệ thuật tuồng là loại hình sân khấu truyền thống của Việt Nam có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời ở cả ba miền đất nước, nghệ thuật sân khấu tuồng truyền thống đã định hình trên cơ sở đúc kết những kinh nghiệm về soạn trò, về trình diễn

Truyền thông nghệ thuật trong bảo tồn và phát huy giá trị bóng rỗi và đờn ca tài tử Nam Bộ

Tóm tắt: Bài viết tiếp cận vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị hai loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của Nam Bộ là diễn xướng bóng rỗi và đờn ca tài tử từ góc nhìn truyền thông nghệ thuật và thương hiệu văn hóa. Thông qua việc vận dụng lý thuyết biểu tượng, biểu đạt và mô hình xây dựng giá trị văn hóa dựa trên cảm nhận từ cộng đồng tiếp nhận (khung mô hình CBBE “Customer - Based Brand Equity” - Giá trị thương hiệu dựa trên cảm nhận của khách hàng), bài viết đề xuất một hướng tiếp cận truyền thông nghệ thuật như một chiến lược góp phần bảo tồn và lan tỏa các giá trị di sản văn hóa dân gian trong bối cảnh giao lưu văn hóa hiện nay. Cách tiếp cận này nhấn mạnh vai trò của cộng đồng bản địa và người thực hành nghệ thuật trong việc duy trì tính sống và chiều sâu biểu tượng của di sản.