Biến đổi hành vi thông tin của sinh viên trong bối cảnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Tóm tắt: Bài viết phân tích sự biến đổi hành vi thông tin của sinh viên đại học trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tạo sinh, được sử dụng ngày càng phổ biến trong học tập và nghiên cứu. Dựa trên các khung lý thuyết hành vi thông tin kinh điển (Ellis, Kuhlthau, Wilson) và các nghiên cứu gần đây, bài viết chỉ ra rằng, trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi toàn bộ chu trình hành vi thông tin của sinh viên, từ nhận diện nhu cầu, tìm kiếm, đánh giá đến sử dụng thông tin. Sinh viên có xu hướng “hỏi trí tuệ nhân tạo” như điểm khởi đầu tiếp cận tri thức, thay vì tìm kiếm trực tiếp từ các nguồn học thuật truyền thống. Trí tuệ nhân tạo dần trở thành một tác nhân trung gian, hỗ trợ nhưng đồng thời ảnh hưởng đến năng lực đánh giá thông tin, tư duy phản biện và đạo đức học thuật. Trên cơ sở đó, bài viết thảo luận các hàm ý lý luận, đào tạo và vai trò mới của thư viện đại học trong môi trường trí tuệ nhân tạo.

Tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế của người Chăm ở làng Bàu Trúc (Khánh Hòa) trong bối cảnh phát triển du lịch

Tóm tắt: Tái cấu trúc văn hóa được hiểu là quá trình kiến tạo cơ chế văn hóa mới trên nền tảng các giá trị truyền thống, biểu hiện thông qua các tiến trình tái sáng chế, tái định vị và tái trình hiện. Bài viết phân tích quá trình tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế của người Chăm ở làng Bàu Trúc (Khánh Hòa) trong bối cảnh phát triển du lịch. Nghiên cứu sử dụng phương pháp dân tộc học, với dữ liệu được thu thập qua nhiều đợt điền dã giai đoạn 2023-2025, kết hợp quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và tổng hợp tư liệu thứ cấp. Kết quả cho thấy, bên cạnh việc duy trì các sinh kế truyền thống như nghề gốm và nông nghiệp, cộng đồng Chăm ở Bàu Trúc đã chủ động sáng tạo và đa dạng hóa sinh kế gắn với du lịch, bao gồm trình diễn văn hóa, kinh doanh lưu trú và ẩm thực, bán hàng trực tuyến và tổ chức các hoạt động trải nghiệm làng nghề. Những biến chuyển này phản ánh vai trò chủ thể tự quyết của cộng đồng trong việc tái định vị sinh kế và tái tổ chức nguồn lực văn hóa nhằm thích ứng với thị trường du lịch, qua đó góp phần làm rõ cơ chế nội sinh của quá trình tái cấu trúc thực hành văn hóa sinh kế ở các cộng đồng thiểu số trong bối cảnh phát triển du lịch hiện nay.

Tín ngưỡng thờ Mẫu trong không gian văn hóa Bắc Ninh: Di sản sống và định hướng bảo vệ giá trị

Tóm tắt: Bài viết nhấn mạnh vai trò của tín ngưỡng thờ Mẫu như một di sản văn hóa phi vật thể sống động, gắn liền với đời sống tâm linh, nghệ thuật và bản sắc cộng đồng người Việt. Trong bối cảnh sáp nhập tỉnh Bắc Giang vào Bắc Ninh, bài viết đề xuất định vị lại không gian thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu như một hệ di sản liên vùng. Trên cơ sở hồ sơ UNESCO, Luật Di sản văn hóa và kết quả thực tiễn, tác giả kiến nghị mô hình bảo vệ di sản kết hợp giữa hành lang pháp lý, nguồn lực học thuật và cộng đồng chủ thể. Từ đó, tín ngưỡng thờ Mẫu không chỉ được lưu giữ mà còn phát huy giá trị trong quản lý văn hóa địa phương, xây dựng bản sắc tỉnh Bắc Ninh mới. Bài viết đóng góp một cách tiếp cận tích hợp - liên ngành và liên vùng - vào chiến lược bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam trong bối cảnh hành chính và xã hội mới.

Bảo tồn giá trị di sản văn hóa Tết Khu Cù Tê của người La Chí ở Xín Mần (Tuyên Quang)

Tóm tắt: Bài viết phân tích giá trị, thực trạng bảo tồn di sản Tết Khu Cù Tê - nghi lễ truyền thống đặc sắc của người La Chí ở Xín Mần (Tuyên Quang) - nghi lễ phản ánh sâu sắc đời sống tín ngưỡng, tri thức bản địa và bản sắc văn hóa tộc người. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi xã hội, việc thực hành Tết Khu Cù Tê đang đứng trước nhiều thách thức: nguy cơ mai một nghi lễ, suy giảm số người tham dự, hạn chế trong công tác lưu trữ và truyền dạy... Dựa trên tư liệu điền dã và khảo sát thực tế, kết hợp với định hướng ứng dụng công nghệ số, tác giả đề xuất các giải pháp bảo tồn Tết Khu Cù Tê trong thời đại số nhằm giữ gìn giá trị truyền thống và lan tỏa giá trị di sản bằng phương thức hiện đại.

Độc đáo nghệ thuật múa ngựa giấy của người Nùng Dín

Giữa trập trùng núi non vùng biên Mường Khương (Lào Cai), nơi bản làng Nùng Dín nép mình dưới tán rừng già và chân núi đá trắng, có một điệu múa đã tồn tại lặng lẽ qua nhiều thế hệ. Không ồn ào, không phô trương, múa ngựa giấy của người Nùng Dín không chỉ là một loại hình nghệ thuật dân gian, mà còn là nghi lễ thiêng liêng, là cây cầu nối giữa cõi dương và cõi âm, giữa con người với tổ tiên, thần linh và ký ức cộng đồng.

Phát triển công nghiệp văn hóa bền vững: Kinh nghiệm quốc tế và định hướng cho Việt Nam

Tóm tắt: Bài viết phân tích một số trường hợp điển hình về phát triển công nghiệp văn hóa bền vững từ kinh nghiệm quốc tế nhằm rút ra bài học và gợi mở hàm ý chính sách cho Việt Nam. Bài viết nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng hệ sinh thái sáng tạo, khai thác bản sắc như lợi thế cạnh tranh và lồng ghép công nghiệp văn hóa vào chiến lược phát triển quốc gia. Kết quả nghiên cứu cho thấy công nghiệp văn hóa không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là động lực chiến lược thúc đẩy tăng trưởng toàn diện và là phương tiện quan trọng trong việc truyền tải bản sắc văn hóa quốc gia. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất Việt Nam cần chuyển dịch từ cách tiếp cận quản lý sang kiến tạo, hoàn thiện khung thể chế, phát triển các cụm sáng tạo địa phương và tích hợp công nghiệp văn hóa vào các mục tiêu phát triển bền vững.

Pác Bó - Nơi ghi dấu ấn của nhà văn hóa kiệt xuất Hồ Chí Minh

Pác Bó, Cao Bằng - mảnh đất thiêng liêng, đầu nguồn cách mạng, nơi đã gắn liền với một thời kỳ hoạt động cách mạng rất quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngày 28-1-1941, thời khắc lịch sử lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đặt chân tới cột mốc 108, nằm trên biên giới Việt - Trung (thuộc tỉnh Cao Bằng) trở về Tổ quốc sau 30 năm ở nước ngoài tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc. Cùng với những di sản văn hóa vật thể, sự trường tồn của những sự kiện lịch sử liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh - “Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất” còn được kết tinh đậm nét trong những di sản văn hóa rất quý giá là những văn kiện, những tác phẩm, những bài viết do chính Người soạn thảo tại nơi đây.

“Áo dài và hội họa” – Góp phần lan tỏa giá trị của di sản áo dài

Chiều 17-1, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã diễn ra buổi Talk Show với chủ đề “Áo dài và Hội họa”. Sự kiện do Câu lạc bộ (CLB) Di sản Văn hóa Áo dài Việt Nam phối hợp cùng họa sĩ Lê Trang tổ chức, với sự tham dự của sinh viên K72B Khoa Nghệ thuật - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

“Tết Việt - Tết Phố": Xuân về trong không gian di sản

Ngày 17-1-2026, trong không khí rộn ràng những ngày giáp Tết, chương trình “Tết Việt - Tết Phố” Xuân Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc tại Trung tâm văn hóa Nghệ thuật số 22 Hàng Buồm (Hà Nội). Sự kiện do Ban Quản lý hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện, tiếp tục khẳng định nỗ lực đưa Tết cổ truyền trở lại như một không gian văn hóa sống động, gắn bó mật thiết với cộng đồng giữa lòng Thủ đô.