Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và internet tạo ra thách thức lớn đối với bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ với các sản phẩm nghệ thuật. Để ứng phó với tình trạng vi phạm bản quyền, các quốc gia và khu vực phát triển đã xây dựng những hành lang pháp lý mang đặc trưng riêng biệt. Trong đó, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản đại diện cho hai mô hình quản lý bản quyền tiên tiến nhưng có sự khác biệt rõ rệt. Việc phân tích hai mô hình này cung cấp những kinh nghiệm quan trọng cho Việt Nam trong quá trình hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi luật sở hữu trí tuệ.
Có những tác phẩm khi được đưa lên sân khấu, điều khó nhất không phải là kể lại câu chuyện mà là làm thế nào để giữ được tinh thần của nguyên tác. Với Quân khu Nam Đồng, khó khăn ấy càng rõ bởi phía sau câu chuyện về một khu tập thể quân đội ở Hà Nội là ký ức của cả một thế hệ, với rất nhiều nhân vật, rất nhiều số phận và những câu chuyện nhỏ đan xen nhau.
Hiện nay, chỉ cần vô thức lướt mạng xã hội hoặc ra ngoài đường, khả năng tiếp xúc với nội dung AI ít nhất là 70%. Chiếm đa phần trong số đó là những “rác phẩm AI” (AI Slop) - các video, hình ảnh, bản nhạc AI sơ sài, vô hồn, tạo ra với mục tiêu duy nhất là kích thích tương tác người dùng và quảng bá thương hiệu cá nhân. Đây chỉ là một trong số rất nhiều vấn đề báo động liên quan đến AI; tuy nhiên, vấn đề này sẽ được đề cập trong một bài khác.
Quá trình phát triển các sản phẩm và dịch vụ văn hóa trên không gian mạng ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giới thiệu tinh hoa văn hóa ra thế giới. Để tạo hành lang pháp lý đồng bộ và định hướng chiến lược, Nghị định số 277/2026/ NĐ-CP của Chính phủ về hạ tầng văn hóa số không chỉ giải quyết các yêu cầu về mặt công nghệ mà còn đặt nền móng để các giá trị văn hóa, di sản, lịch sử Việt Nam được kết nối và khai thác hiệu quả trong môi trường số.
Nghị định số 287/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực: điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản (có hiệu lực từ ngày 1/9/2026) đánh dấu quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý về sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực sáng tạo. Qua đó, tạo động lực để các tác giả, nghệ sĩ, đơn vị nghệ thuật, báo chí, xuất bản yên tâm cống hiến, cho ra đời những tác phẩm có giá trị cao. Đồng thời, tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế pháp lý, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.
Dù việc các nghệ sĩ đưa các yếu tố dân gian vào âm nhạc hiện đại không phải là hiện tượng mới, sự hiện diện của âm hưởng dân gian trước đây thường chỉ dừng lại ở phục trang minh họa hoặc một vài âm thanh bổ trợ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều sản phẩm nhạc Việt đặt nhạc cụ cổ truyền làm nhân tố cốt lõi, kết hợp với các kỹ thuật phòng thu để đồng điệu với các hệ thống hòa âm của nhạc điện tử phương Tây.
Không chỉ “nở rộ”, trò chơi truyền hình (gameshow, truyền hình thực tế) đang được đầu tư theo hướng giải trí đa nền tảng khi mở rộng sang concert, nền tảng số, điện ảnh... Đằng sau cơ hội là những thách thức trong cuộc đua giữ chân khán giả của trò chơi truyền hình.
Mỗi mùa tuyển sinh của các trường nghệ thuật lại gợi lên một câu hỏi không mới, nhưng ngày càng trở nên cấp thiết: còn bao nhiêu người trẻ thật sự muốn đi theo sân khấu truyền thống? Với những chuyên ngành đặc thù như Chèo, Tuồng, Cải lương, múa Rối, nhạc công kịch hát dân tộc, câu chuyện tuyển sinh không chỉ là chuyện chỉ tiêu, điểm thi hay số lượng hồ sơ. Đó còn là tấm gương phản chiếu sức hấp dẫn xã hội của nghề sân khấu trong đời sống hôm nay.
Thị trường điện ảnh giai đoạn 2026-2027 đang chứng kiến một làn sóng mới: Sự trở lại mạnh mẽ của dòng phim lịch sử và cách mạng. Hàng loạt dự án phim lịch sử, cách mạng quy mô lớn chuẩn bị ra rạp, đánh dấu bước chuyển mình của điện ảnh Việt với sự thay đổi cả về tư duy sáng tạo lẫn phương thức sản xuất. Không đơn thuần là một trào lưu nhất thời, đây là kết quả của một quá trình tích lũy về công nghệ phim ảnh, sự trưởng thành của đội ngũ làm phim và quan trọng nhất là sự thay đổi trong thị hiếu của khán giả – những người đang tìm kiếm các giá trị bản sắc gắn liền với dòng máu và cội nguồn dân tộc.
Công điện 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về “Tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ” đã thay đổi hoàn toàn thị trường điện ảnh và truyền hình trực tuyến tại Việt Nam. Từ thói quen kéo dài nhiều năm là tìm kiếm các đường dẫn trái phép trên mạng để thưởng thức nội dung miễn phí, giờ đây, người dùng sẽ phải quen dần với việc trả phí hằng tháng cho các nền tảng phát trực tuyến. Những dịch vụ trả phí hằng tháng như vậy tạo nên một thị trường mang tên “nền kinh tế thuê bao”.