Sự bùng nổ của kỷ nguyên số đang làm thay đổi căn bản phương thức sáng tạo, sản xuất, phân phối và tiêu dùng các sản phẩm văn hóa. Từ những không gian vật lý truyền thống, văn hóa đang chuyển dịch mạnh mẽ lên môi trường không gian mạng. Trong bối cảnh đó, việc kiến tạo một hệ sinh thái số toàn diện không chỉ mở rộng không gian sáng tạo mà còn là động lực cốt lõi để phát triển lực lượng sản xuất văn hóa hiện đại. Định hướng từ Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa việt nam và Đề án “Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” đang đóng vai trò cốt lõi, định hình thể chế cho một nền kinh tế sáng tạo đầy tiềm năng.
Quá trình phát triển các sản phẩm và dịch vụ văn hóa trên không gian mạng ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giới thiệu tinh hoa văn hóa ra thế giới. Để tạo hành lang pháp lý đồng bộ và định hướng chiến lược, Nghị định số 277/2026/ NĐ-CP của Chính phủ về hạ tầng văn hóa số không chỉ giải quyết các yêu cầu về mặt công nghệ mà còn đặt nền móng để các giá trị văn hóa, di sản, lịch sử Việt Nam được kết nối và khai thác hiệu quả trong môi trường số.
Nghị định số 287/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực: điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản (có hiệu lực từ ngày 1/9/2026) đánh dấu quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý về sở hữu trí tuệ trong các lĩnh vực sáng tạo. Qua đó, tạo động lực để các tác giả, nghệ sĩ, đơn vị nghệ thuật, báo chí, xuất bản yên tâm cống hiến, cho ra đời những tác phẩm có giá trị cao. Đồng thời, tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế pháp lý, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.
Dù việc các nghệ sĩ đưa các yếu tố dân gian vào âm nhạc hiện đại không phải là hiện tượng mới, sự hiện diện của âm hưởng dân gian trước đây thường chỉ dừng lại ở phục trang minh họa hoặc một vài âm thanh bổ trợ. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ngày càng có nhiều sản phẩm nhạc Việt đặt nhạc cụ cổ truyền làm nhân tố cốt lõi, kết hợp với các kỹ thuật phòng thu để đồng điệu với các hệ thống hòa âm của nhạc điện tử phương Tây.
Không chỉ “nở rộ”, trò chơi truyền hình (gameshow, truyền hình thực tế) đang được đầu tư theo hướng giải trí đa nền tảng khi mở rộng sang concert, nền tảng số, điện ảnh... Đằng sau cơ hội là những thách thức trong cuộc đua giữ chân khán giả của trò chơi truyền hình.
Mỗi mùa tuyển sinh của các trường nghệ thuật lại gợi lên một câu hỏi không mới, nhưng ngày càng trở nên cấp thiết: còn bao nhiêu người trẻ thật sự muốn đi theo sân khấu truyền thống? Với những chuyên ngành đặc thù như Chèo, Tuồng, Cải lương, múa Rối, nhạc công kịch hát dân tộc, câu chuyện tuyển sinh không chỉ là chuyện chỉ tiêu, điểm thi hay số lượng hồ sơ. Đó còn là tấm gương phản chiếu sức hấp dẫn xã hội của nghề sân khấu trong đời sống hôm nay.
Thị trường điện ảnh giai đoạn 2026-2027 đang chứng kiến một làn sóng mới: Sự trở lại mạnh mẽ của dòng phim lịch sử và cách mạng. Hàng loạt dự án phim lịch sử, cách mạng quy mô lớn chuẩn bị ra rạp, đánh dấu bước chuyển mình của điện ảnh Việt với sự thay đổi cả về tư duy sáng tạo lẫn phương thức sản xuất. Không đơn thuần là một trào lưu nhất thời, đây là kết quả của một quá trình tích lũy về công nghệ phim ảnh, sự trưởng thành của đội ngũ làm phim và quan trọng nhất là sự thay đổi trong thị hiếu của khán giả – những người đang tìm kiếm các giá trị bản sắc gắn liền với dòng máu và cội nguồn dân tộc.
Công điện 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về “Tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ” đã thay đổi hoàn toàn thị trường điện ảnh và truyền hình trực tuyến tại Việt Nam. Từ thói quen kéo dài nhiều năm là tìm kiếm các đường dẫn trái phép trên mạng để thưởng thức nội dung miễn phí, giờ đây, người dùng sẽ phải quen dần với việc trả phí hằng tháng cho các nền tảng phát trực tuyến. Những dịch vụ trả phí hằng tháng như vậy tạo nên một thị trường mang tên “nền kinh tế thuê bao”.
Giữa làn sóng công nghệ số đang chiếm lĩnh không gian giải trí của trẻ em, đạo diễn Ninh Quang Trường cùng các cộng sự đã kiến tạo nên mô hình Sân khấu học đường - Giáo dục di sản đầy sáng tạo. Trong đó, chương trình trải nghiệm Ballet phối hợp cùng Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam mang tên Tiny Toes xuất hiện như một điểm sáng đặc biệt. Dự án mở đường cho cách tiếp cận nghệ thuật hàn lâm đầy mềm mại, giúp thế hệ trẻ tự do khám phá thế giới cảm xúc và trí tưởng tượng của mình.
Giữa sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của các loại hình giải trí hiện đại, nhiều sân khấu tại TP.HCM vẫn duy trì hoạt động thường xuyên là một tín hiệu đáng ghi nhận. Song, câu chuyện của sân khấu hôm nay không chỉ là giữ cho đèn tiếp tục sáng, mà còn là tìm lời giải cho bài toán phát triển trong bối cảnh công nghiệp văn hóa.