Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam: Từ tái định vị văn hóa đến kiến tạo hệ điều tiết phát triển bền vững

Trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, Đảng ta luôn khẳng định vai trò đặc biệt của văn hóa đối với sự trường tồn và thịnh vượng của dân tộc. Văn hóa không chỉ là không gian tinh thần của đời sống xã hội, mà còn là nền móng tạo lập bản lĩnh, nhân cách và sức đề kháng của quốc gia trước mọi biến động lịch sử. Chính vì vậy, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 về phát triển văn hóa Việt Nam có thể coi là một mốc son quan trọng, mang ý nghĩa chiến lược cả về phương diện nhận thức lẫn phương diện tổ chức thực tiễn.

Thể chế - “Đột phá của đột phá” cho phát triển văn hóa

Năm 2025 là năm ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã “tăng tốc, bứt phá” để “về đích” thắng lợi, thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Trong bối cảnh nền kinh tế - xã hội đất nước tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngành VHTTDL đã đạt được nhiều thành tựu, dấu ấn quan trọng trên hầu hết các lĩnh vực, đóng góp thực chất vào sự phát triển chung của đất nước. Những thành tựu đó phản ánh sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực quyết liệt, chung sức đồng lòng của toàn Ngành và cho thấy hiệu quả trong việc quyết liệt, kiên trì xây dựng thể chế nhằm kiến tạo, thúc đẩy văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch phát triển.

Văn hóa - sức mạnh nội sinh, động lực và hệ điều tiết phát triển đất nước bền vững

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và phức tạp, khi cạnh tranh nước lớn, đặc biệt là cạnh tranh về giá trị và ảnh hưởng văn hóa ngày càng gay gắt; khi đại dịch COVID-19 để lại hệ lụy sâu rộng và cuộc cách mạng công nghệ, chuyển đổi số, AI làm thay đổi mọi mặt đời sống; tình hình kinh tế, xã hội trong nước có nhiều thuận lợi và thách thức đan xen, nhưng sự nghiệp văn hóa tiếp tục được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, nhân dân với tư cách là chủ thể sáng tạo, trí thức, văn nghệ sĩ đồng tình ủng hộ, văn hóa đã một lần nữa chứng minh: Khi được hun đúc, kết tinh và đặt đúng vị trí, sức mạnh Việt Nam sẽ được cộng hưởng và lan tỏa mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Những điểm mới về lý luận và thực tiễn trong Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV về văn hóa và con người Việt Nam

Trong tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam, các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc luôn là dấu mốc quan trọng, định hình đường lối, chiến lược phát triển đất nước. Trong đó, vấn đề văn hóa và con người được Đảng ta xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển. Từ sau Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) đến các Văn kiện Đại hội XI, XII, XIII, tư duy lý luận về văn hóa không ngừng được bổ sung, phát triển.

Xuất bản Việt Nam trong sứ mệnh kiến tạo hệ giá trị, gìn giữ nền tảng tư tưởng và bồi đắp văn hóa đọc trong kỷ nguyên mới – nhìn từ Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng với tinh thần đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, xác định rõ: văn hóa là nguồn lực nội sinh, là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và hệ điều tiết cho phát triển bền vững quốc gia. Đó là một định hướng lớn, toàn diện, mở ra không gian mới cho các ngành Văn hóa, trong đó xuất bản không chỉ là một lĩnh vực thuộc cấu trúc văn hóa, mà còn là hạ tầng tư tưởng, hạ tầng tri thức và hạ tầng lưu giữ – lan tỏa hệ giá trị của quốc gia.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng: Văn hóa - trung tâm của tiến trình đổi mới mô hình tăng trưởng, xây dựng con người và phát triển xã hội

Trong tổng thể, Dự thảo Báo cáo đánh giá 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021–2030 (phụ lục 4) tại Dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng lần thứ XIV, lĩnh vực văn hóa nổi lên như một trọng tâm quan trọng, thể hiện sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy phát triển – coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh và động lực phát triển đất nước.

Đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng: Để phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa và con người Việt Nam trong giai đoạn mới

Phóng viên Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật ghi nhận một số ý kiến đóng góp của giới trí thức, văn nghệ sĩ đối với Dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng.