Tóm tắt: Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIV không chỉ khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn mở ra bước chuyển tư duy quan trọng: coi văn hóa là nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng và hệ điều tiết phát triển bền vững. Trong dòng chảy ấy, công nghiệp văn hóa không còn là “lĩnh vực hỗ trợ” mà được định vị như một trụ cột mới của nền kinh tế tri thức, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng, xuất khẩu, xây dựng thương hiệu quốc gia và sức mạnh mềm Việt Nam. Quyết định 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đã cụ thể hóa mạnh mẽ định hướng này, nhấn mạnh phát triển có trọng tâm, trọng điểm; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo hộ sở hữu trí tuệ và hình thành hệ sinh thái sáng tạo. Bài viết phân tích sự hội tụ chính sách giữa Nghị quyết 80-NQ/TW, Quyết định 2486/QĐ-TTg và Báo cáo chính trị Đại hội XIV, từ đó đề xuất các đột phá thể chế, hạ tầng, nhân lực và thị trường nhằm đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới, lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.
Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của di sản văn hóa Phật giáo trong phát triển du lịch tâm linh tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời làm rõ những vấn đề phát sinh khi di sản tôn giáo được tiếp cận như một tài nguyên du lịch trong bối cảnh không gian thiêng giao thoa với hoạt động du lịch. Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống di sản văn hóa Phật giáo phong phú cả về vật thể và phi vật thể, tạo nền tảng thuận lợi cho sự hình thành các hoạt động du lịch tâm linh. Tuy nhiên, việc khai thác hiện nay chủ yếu mang tính tự phát, tập trung vào thăm viếng và hành hương cá nhân, trong khi các chương trình do doanh nghiệp lữ hành thiết kế còn hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở định hướng phát triển du lịch tâm linh theo hướng cân bằng giữa bảo tồn giá trị di sản và khai thác du lịch, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.
Tóm tắt: Bài viết phân tích những nội dung cốt lõi và yêu cầu thực thi của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Trên cơ sở kết quả Hội nghị toàn quốc ngày 25/2/2026, bài viết làm rõ ba vấn đề trọng tâm: sự đổi mới trong tư duy định vị văn hóa và con người là nền tảng vững chắc, trụ cột và hệ điều tiết của phát triển; những nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng hệ giá trị, môi trường văn hóa và phát triển con người Việt Nam thời kỳ mới; và các điều kiện bảo đảm thực thi thông qua hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực và nâng cao năng lực quản trị. Bài viết nhấn mạnh rằng triển khai hiệu quả Nghị quyết 80 sẽ góp phần khơi dậy sức mạnh nội sinh, nâng cao chất lượng phát triển và tăng cường sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Tóm tắt: Tư tưởng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với quan điểm coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển, Người đã đặt cơ sở lý luận cho việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Trong kỷ nguyên mới, tư tưởng đó tiếp tục lan tỏa giá trị định hướng quan trọng đối với phát triển văn hóa Việt Nam. Bài viết làm rõ những nội dung cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa, phân tích những yêu cầu và thách thức đặt ra đối với phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới và làm rõ ý nghĩa của tư tưởng ấy đối với phát triển văn hóa Việt Nam hiện nay, qua đó khẳng định vai trò của văn hóa như một nguồn lực nội sinh cho phát triển bền vững đất nước.
Tóm tắt: Ngoại giao văn hóa của Việt Nam và Trung Quốc cho thấy văn hóa là công cụ quan trọng định vị hình ảnh quốc gia. Trung Quốc phát huy mạnh mẽ sức mạnh mềm qua Viện Khổng Tử, nghệ thuật, điện ảnh và giao lưu quốc tế, qua đó mở rộng ảnh hưởng toàn cầu. Việt Nam với di sản UNESCO và bản sắc phong phú đang từng bước khẳng định vị thế, phát huy sức mạnh mềm, Trung tâm phát triển song còn hạn chế về quy mô, nguồn lực và chiến lược. Giải pháp cho Việt Nam là kết hợp hài hòa truyền thống, hiện đại, huy động sự phối hợp giữa Nhà nước, xã hội và kiều bào, từ đó, tăng cường sức mạnh mềm và nâng tầm vị thế trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Tóm tắt: Văn hóa Việt nói chung, văn hóa Nam Bộ nói riêng đều có tính tổng hợp. Nhờ có tính tổng mà các nền văn hóa, tôn giáo trên thế giới khi du nhập vào Việt Nam đều được tiếp nhận. Đặc biệt ở vùng Nam Bộ, nơi có nhiều tộc người sinh sống; nhiều tôn giáo, tín ngưỡng hoạt động sôi động thì tinh thần dung hợp lại diễn ra mạnh mẽ. Nhiều hệ phái, tôn giáo mới ra đời tại vùng đất này vào những năm đầu TK XX có thể kể đến Hệ phái Khất sĩ, Phật giáo Hòa Hảo và đạo Cao Đài. Sự tổng hợp trong Hệ phái Khất sĩ, Phật giáo Hòa Hảo, đạo Cao Đài tạo ra một hình thức hệ phái, tôn giáo mới vừa mới lạ, vừa thân quen, thu hút rất đông đảo quần chúng ở Nam Bộ tin tưởng. Phải nói nhờ có tính tổng hợp mới có các hệ phái, tôn giáo nội sinh như Hệ phái Khất sĩ, Phật giáo Hòa Hảo, đạo Cao Đài ra đời và phát triển như ngày hôm nay.
Tóm tắt: Tự quản cộng đồng dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc là một hình thức tập hợp tổ, nhóm các cá nhân hoặc hộ gia đình trong một địa bàn dân cư theo nguyên tắc dân chủ, tự nguyện, tự chịu trách nhiệm và tương trợ lẫn nhau. Các mô hình tự quản cộng đồng được xây dựng dựa trên cơ sở tuân thủ tập tục truyền thống, cũng như pháp luật của Nhà nước nhằm đảm bảo an ninh trật tự, phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, khu vực này ngày càng xuất hiện nhiều nhân tố đa dạng và phức tạp của kinh tế thị trường, tình trạng buôn lậu ma túy, mua bán người, lừa đảo trên không gian mạng và thảm họa thiên tai đòi hỏi các mô hình tự quản cần phải có các hình thức và nội dung thích hợp. Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá mô hình tự quản tham gia tổ chức thực hiện chính sách phát triển kinh tế, xã hội trong cộng đồng các dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc hiện nay có ý nghĩa thực tiễn và lý luận to lớn.
Trong dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV có đề cập đến vấn đề “Bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế di sản”. Vậy bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị di sản văn hóa? Khái niệm của kinh tế di sản? Các loại hình kinh tế di sản? Mối quan hệ giữa bảo tồn, phát huy hiệu quả các giá trị di sản và kinh tế di sản là như thế nào? Đó là những nội dung quan trọng trong bài viết này.
Phát triển văn hóa và con người Việt Nam theo tinh thần dự thảo văn kiện Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ là một chiến lược đồng bộ, kết hợp hài hòa giữa giữ gìn truyền thống văn hóa và vươn tới hiện đại hóa. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng Việt Nam thành một quốc gia hùng cường, thịnh vượng với mô hình xã hội văn minh, hiện đại nơi con người là chủ thể, trung tâm và là động lực của sự phát triển bền vững đất nước. Đây là một nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Tóm tắt: Do đặc điểm cấu tạo về địa hình mà văn hóa ăn, ở, đi lại của cư dân vùng đồng chiêm trũng ở châu thổ Bắc Bộ cũng có những nét khác biệt so với cư dân vùng đồng mùa, nơi có cấu tạo địa hình cao hơn so với mực nước biển. Vài chục năm sau Đổi mới, dưới sự tác động của xu thế toàn cầu hóa, hiện đại hóa, văn hóa ăn, ở, đi lại của cư dân vùng đồng chiêm trũng cũng có những biến đổi mạnh mẽ mang những đặc điểm riêng. Tìm hiểu về biến đổi trong văn hóa ăn, ở, đi lại của cư dân ở các làng chiêm trũng châu thổ Bắc Bộ (qua trường hợp làng Xuân La, xã Phượng Dực, thành phố Hà Nội) nhằm nhận diện các đặc điểm của sự biến đổi trong văn hóa vật chất của người dân, giúp các nhà quản lý trong việc hoạch định chính sách phát triển văn hóa bền vững.
Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập đa văn hóa, việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống là nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt tại Tuyên Quang - vùng đất giàu bản sắc, trong đó có tín ngưỡng thờ Mẫu và Thiền Trúc Lâm. Hai giá trị này không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn là nền tảng tinh thần và văn hóa của cộng đồng. Bài viết tập trung làm rõ vai trò và phương thức phát huy giá trị của tín ngưỡng thờ Mẫu và Thiền Trúc Lâm trong đời sống văn hóa Tuyên Quang hiện nay.